Welke soorten inflatie zijn er?

Inflatie in verschillende vormen

Als ondernemer bent u zich ervan bewust zijn dat inflatie, de koopkracht van uw bedrijf en vermogen rechtstreeks aantast. Weet u welke soorten inflatie er zijn? Weet u hoe u deze kennis en informatie moet toepassen op uw prijszetting, uw markt- en klantbenadering?

We geven een korte introductie tot de verschillende vormen van inflatie:

  • Monetaire inflatie
  • Kosteninflatie
  • Bestedingsinflatie

Monetaire inflatie

De Europsee Centrale Bank heeft als een van haar voornaamste taken/opdrachten, het beheren en beheersen van de algemene stijging van het prijspeil. Inflatie is noodzakelijk, dit is het algemeen monetaire standpunt. Een inflatie van 2% is waar men naar streeft. Stijging van de beschikbare geldhoeveelheid brengt in deze visie een stijging van de inflatie met zich mee.

Kosteninflatie – Loonkosteninflatie

Bij kosteninflatie hebben we te maken met bedrijven of zelfstandigen die hun gestegen kosten doorberekenen in de verkoopprijzen. Om de marges te kunnen bewaren moeten de verhoogde kosten, zonder stijging van de output of de efficiëntie, doorgerekend worden in de prijzen aan de klant. Enkel zo kan de winst op gelijk niveau blijven.

Het is echter niet zo dat alle bedrijven zomaar gestegen kosten (volledig) kunnen doorrekenen aan de consument. Als je een monopolist bent in je markt, dan kunt u waarschijnlijk kosten eenvoudiger doorrekenen dan een onderneming die actief is in een perfect open markt waar veel aanbieders op actief zijn. Begeeft u zich als producent in een markt met beperkte concurrentie zoals in een oligopolie (beperkt aantal aanbieders) dan zal een prijsverhoging als gevolg van doorberekening van gestegen kosten steeds worden ingezet door een prijsleider, waarop andere bedrijven volgen.

Een andere specifieke vorm van kosteninflatie is loonkosteninflatie. De verhoogde loonkosten worden doorgerekend in de verkoopsprijs wat haar gevolgen heeft. Niet elke loonsverhoging leidt tot loonkosteninflatie. Die ontstaat slechts als de loonkosten per werknemer per tijdseenheid sneller stijgen dan de gemiddelde arbeidsproductiviteit van die werknemer voor dezelfde tijdseenheid. Het is duidelijk dat gestegen kosten voor de onderneming zullen overgaan in een verslechtering van de concurrentiepositie van de onderneming.

Een loon-prijsspiraal kan ontstaan als gestegen loonkosten per product worden doorberekend in de prijzen, en de aldus ontstane hogere prijzen op hun beurt weer tot hogere looneisen leiden. Dit kan gevoed worden doordat vakbonden of andere organisaties eisen dat iedere stijging van inflatie of daling van koopkracht volledig gecompenseerd wordt zonder dat er een verhoging van de productiviteit tegenover staat. Het is een cirkel waar geen einde aan komt als er geen structurele veranderingen optreden of bewerkstelligd worden door de overheid. Iedereen wil zijn of haar koopkracht behouden en ziet deze liefst nog toenemen.

Blijft de loonstijging achter bij de stijging van de arbeidsproductiviteit, dan spreekt men van loonmatiging. Er is dan geen gevaar voor loonkosteninflatie, omdat ondanks de loonstijging de loonkosten per product niet stijgen en er niets hoeft te worden doorberekend. Loonmatiging heeft als belangrijke voordelen dat het de werkgelegenheid bevordert doordat het arbeid goedkoper maakt en dat het een loon-prijsspiraal kan helpen voorkomen. De nadelen zijn dat het de koopkracht zal verminderen en dat het werknemers ertoe kan verleiden naar het buitenland te vertrekken omdat ze daar meer kunnen verdienen.

De overheid kan door haar beleid inflatie in de hand werken. Dit treedt als de BTW of andere heffingen verhoogd worden. Werkgevers betalen meer loon, maar werknemers krijgen dit bedrag niet geheel in hun portefeuille. Met de overige belastingen moet ook rekening gehouden worden. Zo jagen de verhoogde lonen en prijzen elkaar voortdurend de hoogte in omdat de werknemers hun koopkracht willen behouden en de werkgevers hun winst.

Een andere vorm van kosteninflatie is geïmporteerde inflatie. Dit treedt op als de prijzen van geïmporteerde grondstoffen of halffabricaten, producten om andere producten mee te creëren, stijgen.

Bestedingsinflatie

Dit type inflatie ontstaat in een situatie van overbesteding. In een dergelijk scenario kunnen consumenten meer goederen en diensten kopen dan er geproduceerd (kunnen) worden. Denk bijvoorbeeld aan een situatie waarbij een producent niet kan volgen, leveringen uitgesteld moeten worden omdat de vraag zo groot is. Deze situatie kan ook ontstaan door (overmatige) geldschepping in de vorm van financieringen.

Wilt u zich wapenen tegen inflatie en de ontwaarding van uw kapitaal en (toekomstige) inkomstenstromen? Wij helpen u en uw onderneming graag verder.

Bron: Het Financieel Huis